ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشىنى سۇ ئۈستىدىكى ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىغا ئىشلىتىش

ئېرىتىلگەن كورۇند خىشلىرىئېلېكتر ياي ئوچىقىدا ئېرىتىلگەن ئاليۇمىن ئوچىقى بەلگىلىك شەكىلدىكى بەلگىلەنگەن مودېلغا قۇيۇلىدۇ، قىزىتىلىدۇ ۋە ئىسسىقلىق ساقلىنىدۇ، ئاندىن ئېھتىياجلىق مەھسۇلاتقا ئېرىشىش ئۈچۈن پىششىقلاپ ئىشلىنىدۇ. ئادەتتىكى ئىشلەپچىقىرىش جەريانى يۇقىرى ساپلىقتىكى كالتسىيلانغان ئاليۇمىن ئوچىقى (95% تىن يۇقىرى) ۋە ئاز مىقداردا قوشۇمچە ماددىلارنى ئىشلىتىش، ماتېرىياللارنى ئېلېكتر ياي ئوچىقىغا سېلىش ۋە 2300 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئېرىتىلگەندىن كېيىن ئالدىن ياسالغان قېلىپلارغا قۇيۇش، ئاندىن ئىسسىق ساقلاشتىن ئىبارەت. قىزىتىلغاندىن كېيىن، ئۇ چىقىرىۋېلىنىدۇ، ئېلىنغان بوش مەھسۇلات ئېنىق سوغۇق ئىشلەش، ئالدىن يىغىش ۋە تەكشۈرۈشتىن كېيىن تەلەپكە ئۇيغۇن كېلىدىغان تەييار مەھسۇلاتقا ئايلىنىدۇ.

ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشلىرى كرىستال شەكلى ۋە ئاليۇمىن مىقدارىنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن ئۈچ تۈرگە بۆلىنىدۇ: بىرىنچىسى ئاساسلىق كرىستال باسقۇچى بولغان α-Al2O3 بولۇپ، α-كورۇندۇم خىشلىرى دەپ ئاتىلىدۇ؛ ئىككىنچىسى α-Al2. O3 ۋە β-Al2O3 كرىستال باسقۇچلىرى ئاساسەن ئوخشاش مىقداردا بولۇپ، αβ كورۇندۇم خىشلىرى دەپ ئاتىلىدۇ؛ ئۈچىنچىسى ئاساسلىقى β-Al2O3 كرىستال باسقۇچلىرى بولۇپ، β كورۇندۇم خىشلىرى دەپ ئاتىلىدۇ. سۇ ئۈستى ئەينەك ئېرىتىش ئوچاقلىرىدا كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشلىرى ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى تۈر بولۇپ، يەنى ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرى ۋە β كورۇندۇم خىشلىرى. بۇ ماقالە ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرى ۋە β كورۇندۇم خىشلىرىنىڭ فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك خۇسۇسىيەتلىرى ۋە ئۇلارنىڭ سۇ ئۈستى ئەينەك ئېرىتىش ئوچاقلىرىدا قوللىنىلىشىغا مەركەزلىشىدۇ.

1. ئېرىتىلگەن كورۇند خىشلىرىنىڭ ئىقتىدار ئانالىزى

1. 1 ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشى

ئېرىتىلگەن αβ كورۇند خىشلىرى تەخمىنەن %50 α-Al2O3 ۋە β-Al2O3 دىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئىككى كرىستال ئۆزئارا چېتىلىپ، ناھايىتى زىچ قۇرۇلما ھاسىل قىلىدۇ، بۇ قۇرۇلما ناھايىتى كۈچلۈك ئىشقارلىق چىرىشكە قارشى تۇرۇش ئىقتىدارىغا ئىگە. يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا (1350 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى) چىرىشكە قارشى تۇرۇش ئىقتىدارى ئېرىتىلگەن AZS خىشلىرىغا قارىغاندا سەل ناچار، ئەمما 1350 سېلسىيە گرادۇستىن تۆۋەن تېمپېراتۇرىدا، ئۇنىڭ ئېرىگەن ئەينەككە چىرىشكە قارشى تۇرۇش ئىقتىدارى ئېرىتىلگەن AZS خىشلىرىغا باراۋەر. ئۇنىڭ تەركىبىدە Fe2O3، TiO2 ۋە باشقا ئارىلاشمىلار بولمىغاچقا، ماترىسسا ئەينەك باسقۇچى ناھايىتى كىچىك، ئېرىگەن ئەينەك بىلەن ئۇچراشقاندا كۆپۈكچە قاتارلىق يات ماددىلارنىڭ پەيدا بولۇش ئېھتىماللىقى تۆۋەن، شۇڭا ماترىسسا ئەينەك بۇلغىنىشتىن ساقلىنىدۇ.

ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرى كرىستاللىشىش جەھەتتە زىچ بولۇپ، 1350 سېلسىيە گرادۇستىن تۆۋەن ئېرىتىلگەن ئەينەككە چىداملىق بولۇپ، ئىشلەۋاتقان كۆلچەك ۋە ئەينەك ئېرىتىش ئوچاقلىرىدىن باشقا جايلاردا، ئادەتتە كىر يۇيۇش، لېنتا خىشلىرى، دەرۋازا خىشلىرى قاتارلىق ساھەلەردە كەڭ قوللىنىلىدۇ. دۇنيادىكى ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشلىرى ئەڭ ياخشىسى ياپونىيەنىڭ توشىبا شىركىتى تەرىپىدىن ئىشلەپچىقىرىلىدۇ.

1.2 ئېرىتىلگەن β كورۇندۇم خىشى

ئېرىتىلگەن β-كورۇندۇم خىشلىرى دېگۈدەك %100 β-Al2O3 دىن تەركىب تاپقان بولۇپ، چوڭ تاختا شەكىللىك β-Al2O3 كرىستال قۇرۇلمىسىغا ئىگە. چوڭراق ۋە كۈچلۈك ئەمەس. ئەمما يەنە بىر تەرەپتىن، ئۇ ياخشى تارقىلىشچانلىققا قارشى تۇرىدۇ، بولۇپمۇ كۈچلۈك ئىشقارلىق پارغا نىسبەتەن ئىنتايىن يۇقىرى چىرىشچانلىققا ئىگە، شۇڭا ئۇ ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىنىڭ ئۈستۈنكى قۇرۇلمىسىدا ئىشلىتىلىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، ئۇ ئىشقار مىقدارى تۆۋەن بولغان ئاتموسفېرادا قىزىتىلغاندا، SiO2 بىلەن رېئاكسىيەلىشىدۇ، β-Al2O3 ئاسان پارچىلىنىپ، ھەجىمنىڭ كىچىكلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، يېرىلىش ۋە يېرىلىشلارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، شۇڭا ئۇ ئەينەك خام ئەشياسىنىڭ چېچىلىشىدىن يىراق جايلاردا ئىشلىتىلىدۇ.

1.3 ئېرىتىلگەن αβ ۋە β كورۇند خىشلىرىنىڭ فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك خۇسۇسىيىتى

ئېرىتىلگەن α-β ۋە β كورۇندۇم خىشلىرىنىڭ خىمىيىلىك تەركىبى ئاساسلىقى Al2O3 بولۇپ، پەرقى ئاساسلىقى كىرىستال باسقۇچ تەركىبىدە، مىكرو قۇرۇلمىسىدىكى پەرق بولسا، ھەجىم زىچلىقى، ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى ۋە سىقىلىش كۈچى قاتارلىق فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك خۇسۇسىيەتلەردە پەرقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

2. ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشلىرىنى ئەينەك ئېرىتىش ئوچاقلىرىدا ئىشلىتىش

كۆلچەكنىڭ ئاستى ۋە تېمى ئەينەك سۇيۇقلۇقى بىلەن بىۋاسىتە تېگىشىدۇ. ئەينەك سۇيۇقلۇقى بىلەن بىۋاسىتە تېگىشىدىغان بارلىق قىسىملار ئۈچۈن، ئوتقا چىداملىق ماتېرىيالنىڭ ئەڭ مۇھىم خۇسۇسىيىتى چىرىشكە چىداملىق بولۇش، يەنى ئوتقا چىداملىق ماتېرىيال بىلەن ئەينەك سۇيۇقلۇقى ئوتتۇرىسىدا ھېچقانداق خىمىيىلىك رېئاكسىيە يۈز بەرمەيدۇ.

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، ئېرىگەن ئەينەك بىلەن بىۋاسىتە ئۇچرىشىدىغان ئېرىتىلگەن ئوتقا چىداملىق ماتېرىياللارنىڭ سۈپەت كۆرسەتكۈچلىرىنى باھالاشتا، خىمىيىلىك تەركىبى، فىزىكىلىق ۋە خىمىيىلىك كۆرسەتكۈچلىرى ۋە مىنېرال تەركىبىدىن باشقا، تۆۋەندىكى ئۈچ كۆرسەتكۈچنىمۇ باھالاش كېرەك: ئەينەكنىڭ ئېروزىيەگە قارشى تۇرۇش كۆرسەتكۈچى، چۆكمە كۆپۈك كۆرسەتكۈچى ۋە چۆكمە كىرىستاللىشىش كۆرسەتكۈچى.

ئەينەك سۈپىتىگە بولغان تەلەپنىڭ يۇقىرى بولۇشى ۋە ئوچاقنىڭ ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىنىڭ چوڭ بولۇشىغا ئەگىشىپ، ئېرىتىلگەن ئېلېكتر خىشلىرىنىڭ ئىشلىتىلىش دائىرىسى كېڭىيىدۇ. ئەينەك ئېرىتىش ئوچاقلىرىدا كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئېرىتىلگەن خىشلار AZS يۈرۈشلۈك (Al2O3-ZrO2-SiO2) ئېرىتىلگەن خىشلار. AZS خىشىنىڭ تېمپېراتۇرىسى 1350℃ دىن يۇقىرى بولغاندا، ئۇنىڭ چىرىشكە چىدامچانلىقى αβ-Al2O3 خىشىنىڭ 2~5 ھەسسىسىگە تەڭ كېلىدۇ. ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرى زىچ قاتلاملىق α-ئاليۇمىن (53%) ۋە β-ئاليۇمىن (45%) نېپىز زەررىچىلەردىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئاز مىقداردا (تەخمىنەن 2%) ئەينەك فازىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇلار كىرىستاللار ئارىسىدىكى تۆشۈكلەرنى تولدۇرىدۇ، يۇقىرى ساپلىق بىلەن، سۇ ئۈزۈش كۆلچىكىنىڭ تام خىشى ۋە سۇ ئۈزۈش يولىنىڭ ئاستى خىشى سۈپىتىدە ئىشلىتىشكە بولىدۇ.

ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرىنىڭ مىنېرال تەركىبىدە پەقەت ئاز مىقداردا ئەينەك فازا بار بولۇپ، ئىشلىتىش جەريانىدا سىڭىپ چىقىپ ئەينەك سۇيۇقلۇقىنى بۇلغىمايدۇ، ھەمدە ياخشى چىرىشكە چىداملىق ۋە 1350 سېلسىيە گرادۇستىن تۆۋەن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئېسىل ئۇپراشقا چىداملىق. ئۇ ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىنىڭ سوۋۇتۇش قىسمى. ئۇ سۇ ئۈستىدىكى ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىنىڭ باك تېمى، باك ئاستى ۋە يۇيۇش سۇيۇقلۇقى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ئوتقا چىداملىق ماتېرىيال. سۇ ئۈستىدىكى ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقى قۇرۇلۇش تۈرىدە، ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشى ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىنىڭ سوۋۇتۇش قىسمىنىڭ كۆلچەك تېمى خىشى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، ئېرىتىلگەن αβ كورۇندۇم خىشلىرى سوۋۇتۇش بۆلىكىدىكى يول خىشلىرى ۋە يېپىش ئېغىزى خىشلىرىغىمۇ ئىشلىتىلىدۇ.

ئېرىتىلگەن β كورۇندۇم خىشى β-Al2O3 يوغان كىرىستاللىرىدىن تەركىب تاپقان ئاق رەڭلىك مەھسۇلات بولۇپ، ئۇنىڭ تەركىبىدە %92 ~ %95 Al2O3 بار، پەقەت %1 تىن تۆۋەن ئەينەك باسقۇچى بار، ئۇنىڭ قۇرۇلما كۈچى بوش كىرىستال تور سەۋەبىدىن نىسبەتەن ئاجىز. تۆۋەن، كۆرۈنگەن تۆشۈكلۈك نىسبىتى %15 تىن تۆۋەن. Al2O3 نىڭ ئۆزى 2000 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ناترىي بىلەن تويۇنغان بولغاچقا، يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئىشقارلىق پارغا قارشى ناھايىتى مۇقىم، ئىسسىقلىق مۇقىملىقىمۇ ناھايىتى ياخشى. قانداقلا بولمىسۇن، SiO2 بىلەن ئۇچراشقاندا، β-Al2O3 تەركىبىدىكى Na2O پارچىلىنىپ، SiO2 بىلەن رېئاكسىيەلىشىدۇ، β-Al2O3 ئاسانلا α-Al2O3 غا ئۆزگىرىپ، چوڭ ھەجىمدە قىسقىرايدۇ، يېرىلىش ۋە بۇزۇلۇش پەيدا قىلىدۇ. شۇڭا، ئۇ پەقەت SiO2 ئۇچۇپ كېتىۋاتقان چاڭ-توزاندىن يىراق بولغان ئۈستۈنكى قۇرۇلمىلارغا، مەسىلەن، ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىنىڭ خىزمەت كۆلچىكىنىڭ ئۈستۈنكى قۇرۇلمىسى، ئېرىتىش رايونىنىڭ ئارقا تەرىپىدىكى تۇرۇبا ۋە ئۇنىڭغا يېقىن ئەتراپتىكى تام، كىچىك ئوچاقنىڭ تەكشىلەش رامكىسى ۋە باشقا قىسىملارغا ماس كېلىدۇ.

چۈنكى ئۇ ئۇچۇچان ئىشقارلىق مېتال ئوكسىدلىرى بىلەن رېئاكسىيەگە كىرمەيدۇ، شۇڭا خىش يۈزىدىن ئېرىگەن ماتېرىيال چىقىپ ئەينەكنى بۇلغىمايدۇ. سۇ ئۈستىدىكى ئەينەك ئېرىتىش ئوچىقىدا، سوۋۇتۇش قىسمىنىڭ ئېقىم يولىنىڭ كىرىش ئېغىزىنىڭ تۇيۇقسىز تارىيىشى سەۋەبىدىن، بۇ يەردە ئىشقارلىق پارنىڭ قويۇقلىشىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىش ئاسان، شۇڭا بۇ يەردىكى ئېقىم يولى ئىشقارلىق پارنىڭ چىرىشىگە چىداملىق ئېرىتىلگەن β خىشلاردىن ياسالغان.

3. خۇلاسە

ئېرىتىلگەن كورۇندۇم خىشلىرىنىڭ ئەينەك ئېروزىيەسىگە چىداملىق، كۆپۈككە چىداملىق ۋە تاشقا چىداملىق قاتارلىق ئەلا خۇسۇسىيەتلىرىگە، بولۇپمۇ ئۆزگىچە كىرىستال قۇرۇلمىسىغا ئاساسەن، ئېرىتىلگەن ئەينەكنى بۇلغىمايدۇ. ئۇنىڭ مۇھىم ئىشلىتىلىش دائىرىسى تازىلاش بەلبېغى، سوۋۇتۇش بۆلىكى، يۈگۈرۈش ئېغىزى، كىچىك ئوچاق ۋە باشقا قىسىملاردا بار.